MÜHENDİSLİK & MİMARİ ÇÖZÜM ORTAĞINIZ
Arsa & İmar Hukuku 6 dk okuma • Güncelleme: 2026-11-04

Köy Yerleşik Alanı Nedir? Tarla Vasıflı Arsaya Ev Yapma Şartları ve İfraz Kuralları

İY
Yazar: Mimar İdris Yağmahan
Kurucu Ortak & Baş Mimar — Şile Mimarlık Teknik Yayın Kurulu
Mimari Özet & Kritik Noktalar
  • Tapuda "Tarla" yazması tek başına imarsız olduğu anlamına gelmez; belirleyici olan belediyedeki güncel 1/1000 imar planı veya köy yerleşik alanı sınırıdır.
  • Resmi yapı ruhsatı için parselin kadastral yola doğrudan cephesinin bulunması zorunludur; yola cephesiz "kör parsellerde" inşaat izni verilmez.
  • Kaçak/ruhsatsız bağ evi veya bungalov yapıları yıkım ve ağır idari para cezası riski taşır; her zaman ruhsatlı proje tercih edilmelidir.

1. Köy Yerleşik Alanı ve Civarı Ne Demektir?

Büyükşehir yasasıyla mahalle statüsüne geçen Şile, Beykoz, Çatalca, Kocaeli ve Sakarya kırsal yerleşimlerinde, eski köy merkezinin etrafında belirlenen sınıra Köy Yerleşik Alanı denir. Bu sınır içinde kalan parsellerde, tapu cins tashihi henüz yapılmamış (tapuda tarla/bahçe görünüyor) olsa dahi ilgili belediyenin kırsal plan notlarına uygun olarak 2 katlı müstakil konut ruhsatı alınabilmektedir.

2. Mutlak Tarım Arazileri ile İmarlı Kırsal Parseller Arasındaki Fark

Köy yerleşik alanı sınırı dışında kalan plansız tarım arazilerinde ise 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu devreye girer. Son yasal düzenlemelerle tarım arazilerinde "5 dönüm tarlaya bağ evi" uygulamaları çok sıkı İl Tarım ve Orman Müdürlüğü kriterlerine ve büyüklük sınırlarına bağlanmıştır. Bu nedenle arsa satın almadan önce mutlaka:

  • Belediye İmar Müdürlüğünden parselin 1/5000 ve 1/1000 plan durumu öğrenilmeli,
  • TKGM Parsel Sorgu ile yetinilmeyip resmi kadastral yol cephesi kontrol edilmeli,
  • Hisseli tapularda (müşterek mülkiyet) ruhsat için tüm hissedarların muvafakati gerektiği unutulmamalıdır.

3. İfraz (Ayırma) ve Tevhid (Birleştirme) İşlemleri

Büyük bir parselin birden fazla müstakil villa arsasına bölünmesi (ifraz) için her yeni parselin imar planındaki minimum parsel büyüklüğünü (örneğin bölgede min. 500 m² veya 1.000 m² şartı) ve minimum yol cephesi genişliğini sağlaması gerekir. Şile Mimarlık olarak harita ve şehir planlama çözüm ortaklarımızla ifraz öncesi vaziyet etüdünü hazırlıyoruz.

Konuyla İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Hisseli tarlaya tek başıma ruhsatlı ev yapabilir miyim?

Hayır. Hisseli (müşterek) tapulu bir parselde belediyeden yapı ruhsatı alınabilmesi için tapudaki tüm hissedarların noter onaylı muvafakati ve ortak başvurusu zorunludur. Müstakil yatırım için tek tapulu imar parseli tercih edilmelidir.

Tekerlekli tiny house veya konteyner koymak tarlada serbest mi?

Tarım arazilerinde ve SİT/havza koruma kuşaklarında sabit altyapı bağlanan, beton subasman dökülen veya turizm/konaklama amaçlı kullanılan yapılar İmar Kanunu Madde 32 ve 42 kapsamında mühürleme ve para cezasına konu olmaktadır.